Ja, in veel theezakjes zit plastic, en dat plastic geeft microscopisch kleine deeltjes af zodra je er heet water overheen giet. Onderzoek van de Universitat Autònoma de Barcelona toont aan dat een enkel plastic theezakje miljoenen tot miljarden nano- en microplastics kan vrijgeven in één kopje thee. Niet elk theezakje is even erg: papieren zakjes bevatten vaak maar een klein beetje plastic als sluitmiddel, terwijl piramidezakjes bijna volledig uit nylon of PET bestaan.
Waarom zit er eigenlijk plastic in theezakjes?
Theefabrikanten voegen plastic toe om twee praktische redenen. Ten eerste om het zakje dicht te sealen, want een gewoon papieren zakje met theeblaadjes erin valt zonder lijm of kunststofvezel al snel uit elkaar. Ten tweede voor de vorm: piramidezakjes van nylon of PET geven de theeblaadjes meer ruimte om te bewegen, waardoor de thee sneller en voller van smaak trekt.
Klassieke platte theezakjes van bekende merken bestaan meestal uit papier met een klein percentage plastic, vaak polypropyleen, verwerkt in de vezels. Piramidezakjes gaan een stap verder en bestaan soms bijna helemaal uit kunststof. Wil je zelf leren zien welk plastic waar in je huishouden zit? Op de pagina over hoe je verschillende soorten plastic herkent leg ik uit waar je op moet letten, ook buiten de keuken.
Hoeveel microplastics komen er vrij uit een theezakje?
De cijfers uit onderzoek klinken schrikbarend. Een studie van McGill University uit Canada liet zien dat één plastic theezakje in een kopje thee ongeveer 11,6 miljard microplastic deeltjes en 3,1 miljard nanoplastic deeltjes achterlaat. Later onderzoek van de Universitat Autònoma de Barcelona bevestigde dat vooral polypropyleen enorme hoeveelheden nanodeeltjes afgeeft zodra het in aanraking komt met heet water.
Toch verdient dat cijfer wat nuance. Factcheckers van VRT NWS onderzochten de veelgedeelde bewering dat je als theedrinker jaarlijks het equivalent van zes plastic dopjes aan microplastics binnenkrijgt, en concludeerden dat dit overdreven is. Realistischer onderzoek komt uit op zo’n 5.000 tot 20.000 deeltjes per kopje, wat op jaarbasis ruim onder die zes dopjes blijft. Het verschil tussen die cijfers zit vooral in de meetmethode: hoe kleiner de apparatuur kan meten, hoe meer piepkleine deeltjes er worden gevonden.
Wat je hieruit kunt concluderen: het is bewezen dat plastic theezakjes deeltjes afgeven bij verhitting. Hoeveel dat er precies zijn en hoe vergelijkbaar dat is met andere bronnen van microplastics in je eten, is nog volop in onderzoek.
Is dat schadelijk voor je gezondheid?
Hier moet ik eerlijk zijn: dat weet niemand precies, ook de wetenschap nog niet. Het RIVM meldt dat microplastics inmiddels zijn teruggevonden in ons bloed, onze longen en zelfs de placenta, maar dat nog onduidelijk is of deze deeltjes zich in de loop van je leven opstapelen en wat de gevolgen daarvan zijn. Het Voedingscentrum bevestigt dat microplastics de hersenen kunnen bereiken en zich lijken op te hopen in lever en milt, zonder dat bekend is wat dat voor je gezondheid betekent.
Ecotoxicoloog Dick Vethaak, die decennialang onderzoek deed naar microplastics, was er in ieder geval duidelijk over:
“Die theezakjes gemaakt van nylon of PET-plastic zijn in ieder geval geen goed idee” — Dick Vethaak, hoogleraar ecotoxicologie, 2025
Begrijpelijk dat dit je zorgen baart, zeker als je dagelijks meerdere koppen thee drinkt. Toch is er geen reden voor paniek: onderzoekers benadrukken vooral dat er meer gestandaardiseerd onderzoek nodig is, niet dat er al bewijs ligt voor concrete gezondheidsschade. Wil je meer weten over wat microplastics in je lichaam doen en hoe je blootstelling kunt beperken? Bekijk dan de pagina over microplastics uit je lichaam verwijderen, waar dit onderwerp breder wordt uitgelegd.
Welke alternatieven voor plastic theezakjes zijn er?
Gelukkig hoef je niet te stoppen met thee drinken om dit risico te vermijden. Er zijn meerdere opties, afhankelijk van hoeveel moeite je ervoor over hebt.
Papieren theefilters zonder plastic. Sommige merken maken theezakjes van cellulose en abacavezels (afkomstig van de bananenplant), zonder toegevoegd plastic. Check de verpakking op woorden als “100% plasticvrij” of “composteerbaar bij het gft”, want “biologisch afbreekbaar” alleen zegt nog niets over plastic.
Losse thee met een theezeef of thee-ei. Dit is de meest zekere manier om plastic helemaal te vermijden, en als bijkomend voordeel proef je vaak meer aroma omdat de theeblaadjes hun volledige smaak kunnen afgeven.
Herbruikbare theezakjes van katoen. Handig als je toch graag met een zakje werkt: vul ze zelf met losse thee, gebruik ze, was ze uit en gebruik ze opnieuw.
Een glazen theepot met filter. Voor thuis is dit misschien wel de fijnste oplossing. Je zet losse thee direct in de glazen kan, het ingebouwde filter houdt de blaadjes tegen, en je ziet precies wat er in je kopje zit. Op de pagina met de beste glazen theepotten met filter vind je een overzicht om de juiste maat en vorm voor jouw keuken te kiezen.
| Alternatief | Plasticvrij | Gemak | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Papieren theefilter (los) | Meestal wel, check verpakking | Gemiddeld | Losse thee thuis |
| Theezeef of thee-ei | Ja | Gemiddeld | Dagelijks gebruik thuis |
| Herbruikbaar katoenen zakje | Ja | Hoog, ook onderweg | Werk, onderweg, reizen |
| Glazen theepot met filter | Ja | Hoog voor grotere hoeveelheden | Meerdere koppen tegelijk, visite |
Hoe herken je of een theezakje plastic bevat?
Een paar concrete kenmerken helpen je snel te beoordelen wat je in huis hebt. Piramidevormige zakjes bevatten bijna altijd (een deel) plastic, simpelweg omdat papier die stevige, doorzichtige vorm niet zelfstandig kan behouden. Voel je aan het zakje en merk je dat het net iets te stevig, zijdeachtig of doorschijnend aanvoelt in plaats van mat en papierachtig, dan is de kans groot dat er kunststofvezels in verwerkt zijn.
Kijk ook naar de verpakking zelf. Merken die bewust voor plasticvrije zakjes hebben gekozen, vermelden dit vrijwel altijd expliciet, vaak met een keurmerk of de tekst “geschikt voor gft”. Staat die informatie nergens, ga er dan van uit dat er wel een beetje plastic in verwerkt zit. Meer algemene tips om plastic in huishoudelijke producten te spotten vind je op de pagina over plastic herkennen in producten.
Moet je nu meteen stoppen met theezakjes?
Nee, dat hoeft niet per se. De gezondheidsrisico’s van microplastics zijn nog onvoldoende onderzocht om daar zulke stellige conclusies aan te verbinden, en de meest verspreide claims over hoeveel plastic je binnenkrijgt blijken bij factcheck overdreven. Wel is het verstandig om, uit voorzorg, je blootstelling te verminderen waar dat makkelijk kan.
Drink je een enkel kopje per dag met een gewoon papieren zakje? Dan is de bijdrage aan je totale blootstelling waarschijnlijk klein vergeleken met andere bronnen zoals verpakkingsmateriaal en synthetische kleding. Ben je een fervent theedrinker die meerdere keren per dag een piramidezakje gebruikt, dan is overstappen op losse thee of een plasticvrij alternatief een logische, relatief eenvoudige stap. Wil je je blootstelling breder aanpakken, kijk dan ook eens naar de pagina over boodschappen doen zonder plastic voor tips die verder gaan dan alleen je theekopje.
Hoe voorkom je plastic in je volgende kopje thee?
Begin met de zakjes die je al in huis hebt: kijk op de verpakking of er iets vermeld staat over plasticvrij of composteerbaar materiaal, en vervang piramidezakjes als eerste, want die bevatten meestal de grootste hoeveelheid kunststof. Schaf een theezeef of thee-ei aan voor thuisgebruik, dan kies je meteen voor losse thee zonder dat je iets aan je gewoonte hoeft te veranderen. Voor onderweg werkt een herbruikbaar katoenen zakje net zo makkelijk als een wegwerpzakje, maar dan zonder de plastic deeltjes.
Giet daarnaast nooit kokend water rechtstreeks op een plastic zakje als je twijfelt over het materiaal. Hoe heter het water, hoe meer deeltjes er vrijkomen, dus laat water eventueel een paar graden afkoelen voor je het over een onbekend zakje giet.
Veelgestelde vragen over microplastics in theezakjes
Bevatten bekende merken zoals Pickwick, Lipton en Twinings plastic in hun theezakjes?
Grote theemerken gebruikten en gebruiken nog altijd plastic in een deel van hun assortiment, vooral in piramidezakjes. Sommige merken zijn inmiddels overgestapt op plasticvrije of biologisch afbreekbare varianten, maar dat geldt niet automatisch voor het hele assortiment van een merk. Check daarom per productlijn de verpakking in plaats van te vertrouwen op de merknaam alleen.
Is losse thee altijd beter dan thee in zakjes?
Voor het vermijden van microplastics wel, want losse thee bevat geen zakje en dus ook geen plastic dat kan smelten of afgeven. Losse thee heeft als bijkomend voordeel dat de theeblaadjes vaak van hogere kwaliteit zijn dan het fijngemalen theestof dat in veel wegwerpzakjes zit.
Bevatten kruidenthee en groene thee ook microplastics?
Dat hangt niet af van het soort thee, maar van het zakje waarin het verpakt zit. Een kruidenthee of groene thee in een piramidezakje van nylon geeft net zoveel microplastics af als zwarte thee in hetzelfde soort zakje. Kijk dus altijd naar het materiaal van het zakje, niet naar de inhoud.
Is een glazen theepot met filter volledig plasticvrij?
De meeste glazen theepotten met een ingebouwd filter zijn gemaakt van glas en roestvrij staal, dus zonder plastic onderdelen die met heet water in aanraking komen. Let bij aanschaf wel op het handvat of deksel, want daar wordt soms nog kunststof voor gebruikt, ook al raakt dat onderdeel je thee niet.
Hoeveel microplastics krijg je binnen als je elke dag thee drinkt uit een plastic zakje?
Op basis van recenter, genuanceerder onderzoek kom je uit op ongeveer 5.000 tot 20.000 deeltjes per kopje. Bij een paar koppen per dag blijft dat op jaarbasis onder de veelgedeelde claim van zes plastic dopjes, al is de exacte hoeveelheid sterk afhankelijk van het merk en type zakje.
Kun je een zakje ook gewoon zelf testen op plastic?
Niet betrouwbaar met huis-tuin-en-keukenmiddelen. De enige manier om zeker te weten of een zakje plastic bevat, is de fabrikant rechtstreeks vragen of vertrouwen op een expliciete plasticvrij-vermelding op de verpakking.
Conclusie
Veel theezakjes, vooral de populaire piramidevorm, bevatten plastic dat microscopische deeltjes afgeeft zodra je er heet water op giet. Dat is inmiddels goed aangetoond door meerdere onderzoeken. Wat die deeltjes precies met je gezondheid doen, is nog onvoldoende onderzocht om harde conclusies te trekken, en de meest alarmerende cijfers die rondgaan blijken bij nader inzien overdreven. Toch is overstappen relatief simpel: kies voor losse thee met een zeef of glazen theepot, een herbruikbaar katoenen zakje, of een papieren theefilter die expliciet plasticvrij is. Zo geniet je van je kopje thee zonder de vraag of er ongewenst plastic in meegaat.
Bronnen
- RIVM (2026). Gevolgen van microplastics voor de gezondheid. Geraadpleegd via rivm.nl
- Milieucentraal (2026). Minder microplastics. Geraadpleegd via milieucentraal.nl
- Voedingscentrum. Zijn microplastics in eten en drinken gevaarlijk? Geraadpleegd via voedingscentrum.nl
- Universitat Autònoma de Barcelona (2024). Onderzoek naar micro- en nanoplastics in theezakjes. Geraadpleegd via duurzaam-ondernemen.nl
- McGill University (2019). Onderzoek naar microplastics in theezakjes. Geraadpleegd via kro-ncrv.nl
- VRT NWS (2026). Factcheck: microplastics in theezakjes. Geraadpleegd via vrt.be